Ziektes\Niemann-Pick-type-A-B

Niemann-Pick type A/B

* Alle gemarkeerde velden zijn verplicht.

Het e-mailadres van uw collega wordt uitsluitend gebruikt om de gevraagde informatie te sturen.

 

Helaas is door een serverfout uw bericht nog niet verzonden. Probeer het over een paar minuten nog eens.

Algemeen


Metabool defect

 
zure-sfingomyelinasedeficiëntie

Andere ziekten met afbraak van sfingolipiden: Fabry | Farber | Gaucher: type I, type II, type III | GM1-gangliosidose: type I, type II, type III | Tay-Sachs: type I, type II, type III | Sandhoff: type I | Krabbe | metachromatische leukodystrofie: type I, type II, type III

  

Etiologie en pathogenese

Zure sfingomyelinase breekt het lipide sfingomyeline af. Bij zowel type A als type B is dit enzym deficiënt; bij het fenotype A is de deficiëntie ernstiger dan bij type B. Sfingomyeline en cholesterol worden opgehoopt in lysosomen, waar ze vetafzettingen vormen die er schuimachtig en gezwollen uitzien. Zure sfingomyelinasedeficiëntie (ZSM-deficiëntie) onderscheidt zich klinisch van de ziekte van Niemann-Pick type C (veroorzaakt door defecten in cholesteroltransport) door de volgende factoren:

Afwezigheid van verticale supranucleaire oftalmoplegie bij type C
Vroege en snelle neurologische verslechtering bij neuronopathische ZSM-deficiëntie
Duidelijke afwezigheid van progressie of volledige afwezigheid van neurologische symptomen bij niet-neuronopathische ZSM-deficiëntie

     

Afbeelding sleutelsymptomen
hepatomegalie
Hepatosplenomegalie

Credits afbeelding: Hepatosplenomegalie  ter beschikking gesteld door The National MPS Society, Inc., V.S
   

Klinische beschrijving

Patiënten met zure-sfingolyelinasedeficiëntie (ZSM-deficiëntie) vertonen vetafzettingen in één of meer organen. Neuronopathische ASM-deficiëntie manifesteert zich doorgaans in de eerste levensmaanden en werd oorspronkelijk geclassificeerd als de ziekte van Niemann-Pick type A. Niet-neuronopathische ZSM-deficiëntie kan zich op elke leeftijd manifesteren en werd oorspronkelijk geclassificeerd als de ziekte van Niemann-Pick type B. Deze klinische beschrijvingen vertegenwoordigen echter de uitersten van een heterogeen ziekte-continuüm en mogen niet worden gebruikt om het verloop van de ziekte te voorspellen.

Bij patiënten met partiële enzymdeficiënties leidt ophoping van sfingomyeline en Niemann-Pickcellen tot hepatosplenomegalie, pulmonale infiltratie en -insufficiëntie, significante groei en vertraagde puberteit, en verhoogde weefselcholesterolspiegels. De leeftijd en doodsoorzaak variëren. Ernstiger enzymdeficiënties leiden bovendien tot klinisch significante ophoping van sfingomyeline in de hersenen, met progressieve neurologische beschadigingen en overlijden, doorgaans vóór de leeftijd van 3 jaar.

Overervingspatroon: autosomaal recessief
Incidentie: pan-etnisch, type A een hogere frequentie onder Ashkenazi-joden[5]; 1 op 248.000 levendgeborenen[5]
Diagnose: enzymassay
Aandoeningen met vergelijkbare presentaties: ziekte van Gaucher; GM1-gangliodose
Behandeling: geen ziektespecifieke behandeling beschikbaar; er worden momenteel klinische onderzoeken uitgevoerd naar enzymvervangingstherapie
Overige medische zorg:[2] symptoombehandeling
  

Tekenen en symptomen


Neurologisch
 
 
  • Mentale retardatie
  • Spasticiteit
  • Epileptische aanvallen
  • Myoklonische trekkingen
  • Verticale supranucleaire oftalmoplegie
  • Ataxie

     


Gastro-intestinaal

 

  • Hepatosplenomegalie
  • Geelzucht
  • Leverfalen
  • Ascites
  • Recurrerend braken
  • Chronische constipatie
      
 
Algemeen

  • Vertraagde fysieke groei

    


Respiratoir

  • Interstitiële pulmonale infiltratie
     
 
Cardiovasculair
 
 
  • Coronaire vaataandoening
  • Terug naar categorieën

  


Oculair

  • Kersrode maculastippen
  • Cornea-opaciteiten
  • Bruinverkleuring van het anterior lenskapsel
  • Terug naar categorieën

     

 
Dermatologisch
 
  • Nodulair xanthoom
     
 
Hematologisch
 
  • Beenmerg-schuimcellen
  • Gemakkelijk bloeduitstortingen krijgen
  • Anemie
  • Pancytopenie
 

Overige bronnen 
National Niemann-Pick Disease Foundation, V.S.
eMedicine.com
 

Literatuurverwijzingen
1. Nyhan W, Pinar O. Atlas of Metabolic Diseases. London: Chapman & Hall;1998 London. Pp. 566-574.
2. National Niemann-Pick Disease Foundation, Inc. www.nnpdf.org. Accessed July 2004.
3. Medicinenet. www.medicinenet.com/script/main/Art.asp?Li=MNI&articlekey=10153Accessed July 2004.
4. National Tay-Sachs & Allied Diseases Association. www.ntsad.org/pages/n-pick.htmAccessed July 2004.
5 Meikle PJ, Hopwood JJ, Clague AE, Carey WF. Prevalence of Lysosomal Storage Disorders. JAMA. 1999; 281: 249-254.|
6. National Institute of Neurological Disorders and Stroke. www.ninds.nih.gov/health_and_medical/disorders/niemann.doc.htmAccessed July 2004.
7. National Center for Biotechnology Information; OMIM(TM), Online Mendelian Inheritance in Man. www.ncbi.nlm.nih.gov/htbin-post/Omim/dispmim?257200.csAccessed July 2004.
9. National Niemann-Pick Disease Foundation, Inc. www.nnpdf.org/symptoms.htmAccessed July 2004.